ค้นหา
  • พีธากร ศรีบุตรวงษ์

ความจริงครึ่งเดียว (Confirmation bias)

เป็นเรื่องปกติที่เราจะหาเหตุผลเข้าข้างการกระทำของตัวเราเอง ไม่ว่ามันจะสมเหตุสมผลหรือไม่ก็ตาม ... แต่นั่นคือสิ่งที่ถูกต้อง​หรือไม่​ เป็นอีกเรื่องหนึ่ง


#การยืนยันด้วยอคติเข้าข้างตนเอง (Self confirmation bias, confirmation bias) แบ่งได้ 3 ลักษณะใหญ่ๆ ได้แก่

.

1. การหาข้อมูลอย่างมีอคติ คือ การเลือกค้นหาและนำเสนอเฉพาะข้อมูลหรือคำตอบที่เกิดประโยชน์เฉพาะต่อตนเองและพวกพ้องเท่านั้น แม้ว่าจะมีความจริงอีกด้านที่มีเหตุผลไม่น้อยไปกว่ากันก็ตาม เช่น บริษัทที่ปรึกษาเลือกจะนำเสนอข้อมูลเฉพาะด้านประโยชน์เพื่อให้ชาวบ้านเห็นด้วยกับโครงการ, ในการอภิปรายไม่ไว้วางใจ นักการเมืองเลือกนำเสนอข้อมูลด้านที่เป็นประโยชน์กับฝั่งตนเองเท่านั้น เป็นต้น

.

2. การตีความอย่างมีอคติ คือ แม้จะมีหลักฐานเชิงประจักษ์หรือมีข้อมูลชุดเดียวกัน แต่ผู้คนที่มีความเชื่อ หรือมีวิธีคิด จุดยืนที่ต่างกัน ก็จะตีความเข้าข้างตนเอง จะเห็นได้ชัดในการตีความตัวบทกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายใหม่ หรือกฎหมายรัฐธรรมนูญที่เป็นกรอบกว้างๆ ทำให้ต่างฝ่ายต่างตีความไปคนละแบบ, อีกตัวอย่างหนึ่ง เช่น ปรากฎการณ์บั้งไฟพญานาคในแม่น้ำโขง บางคนตีความเป็นปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ มีวิทยาศาสตร์รองรับ ขณะที่บางคนเชื่อว่าสิ่งนี้คือศรัทธาที่เหนือวิทยาศาสตร์ เป็นต้น

.

3. ความทรงจำที่มีอคติ หรือเอนเอียงจากความจริง ไม่ใช่สิ่งที่บุคคลตั้งใจที่จะโกหกให้ต่างจากความเป็นจริง แต่ด้วยกระบวนทัศน์ กรอบคิด หรือมุมมอง ทำให้บุคคลเพ่งความสนใจและเลือกที่จะจดจำบางสิ่งที่ตรงกับความคิดความเชื่อของตนเองเท่านั้น ส่วนสิ่งอื่นก็ลายเป็นไม่เห็นหรือไม่ได้ยินไปโดยปริยาย

.

การยืนยันด้วยอคติเข้าข้างตนเอง ได้กลายเป็นส่วนประกอบสำคัญที่ทำให้ความขัดแย้งในสังคมทวีความรุนแรงขึ้น และหากเราได้ใคร่ครวญพิจารณาให้ดีแล้ว ก็ขอให้เชื่อเถอะว่าในสิ่งที่เรารู้ สิ่งที่เราเห็น สิ่งที่เราเชื่อ ย่อมมีอีกครึ่งหนึ่งที่เราไม่รู้ รู้แต่ทำเป็นไม่รู้ หรือมีคนปกปิดไม่ให้เราได้รู้ อย่างแน่นอนครับ

โพสต์ล่าสุด

ดูทั้งหมด

©2019 by วิทยากรกระบวนทัศน์. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now