ค้นหา
  • พีธากร ศรีบุตรวงษ์

จะถอดบทเรียน ต้องเข้าใจก่อนว่า "บทเรียน" หมายถึงอะไร


เท่าที่ผมเฝ้าสังเกตการถอดบทเรียนตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา พบว่า ผู้คนจำนวนไม่น้อยมักจะถอดบทเรียนโดยไม่เข้าใจว่า “บทเรียน” คืออะไร ทำให้สิ่งที่ได้รับจากการถอดบทเรียนเป็นเพียงบันทึก หรือเอกสารที่ไม่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนางานใดๆ


ผมขอทำความเข้าใจไปพร้อมกับผู้อ่านด้วยนิทานอีสปที่เราคุ้นเคยกันเรื่องเด็กเลี้ยงแกะ


กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีเด็กเลี้ยงแกะคนหนึ่งซึ่งมีนิสัยชอบโกหก ในวันหนึ่งขณะที่เขาปล่อยให้ฝูงแกะกินหญ้าอยู่ที่เนินเขาก็เกิดคิดอะไรสนุกๆ ขึ้นมา จึงแกล้งตะโกนให้ชาวบ้านแถวนั้นได้ยินว่า “ช่วยด้วย ช่วยด้วย หมาป่ามากินลูกแกะ”



ชาวบ้านเมื่อได้ยินต่างก็ตกใจและรีบวิ่งมาเพื่อจะช่วยกันขับไล่หมาป่า แต่พอไปถึงกลับไม่พบหมาป่าแม้แต่ตัวเดียว มีเพียงเด็กเลี้ยงแกะที่นั่งหัวเราะชอบใจอยู่กับฝูงแกะของเขา


เด็กเลี้ยงแกะเห็นว่าการโกหกเป็นเรื่องสนุกจึงหลอกชาวบ้านอีกครั้งแล้วครั้งเล่าจนชาวบ้านต่างโกรธและเอือมระอาต่อการกระทำของเขา


อยู่มาวันหนึ่ง เกิดมีหมาป่าเข้ามาจับแกะกินจริงๆ เด็กเลี้ยงแกะรีบตะโกนบอกชาวบ้านเพื่อขอความช่วยเหลือ แต่ไม่ว่าเขาจะตะโกนอย่างไรก็ไม่มีใครสนใจที่จะออกมาช่วยสักคน จนกระทั่งหมาป่าไล่กินลูกแกะจนหมดฝูงไปในที่สุด


สิ่งที่ผมอยากชวนคิดคือนิทานอีสปข้างต้น คือ เด็กเลี้ยงแกะได้รับบทเรียนอะไรบ้าง ?


ก่อนจะตอบว่าได้บทเรียนอะไร เราต้องเข้าถึงเรื่องราวนั้นๆ อย่างลึกซึ้งเสียก่อน เราต้องสวมวิญญาณตนเองให้เข้าใจความคิดและความรู้สึกของเด็กเลี้ยงแกะที่เศร้าโศกเสียใจ ไม่มีใครเชื่อ ไม่มีใครมาช่วยเหลือเพราะคำโกหกของตัวเองก่อนหน้านี้


แล้วเราก็อาจจะได้บทเรียนแล้วว่า “จะไม่โกหกใครอีก เพราะจะไม่มีใครเชื่อเรา” บทเรียนนี้จะอยู่กับเรา ฝังใจ และกำหนดการกระทำหรือการตัดสินใจของเราในอนาคต


จากที่กล่าวถึงข้างต้น ผมได้สรุปนิยามว่า บทเรียน หมายถึง สิ่งที่บุคคลตระหนักและปฏิบัติ อันมีที่มาจากการสั่งสมและพิสูจน์แล้วว่ามีผลทั้งด้านดีและไม่ดีต่อการดำเนินชีวิตหรือการทำงาน ซึ่งแตกต่างกันไปตามแต่ละบุคคล


ณ จุดนี้ ผมมีคำถาม ๓ ข้อ ชวนให้ผู้อ่านลองตอบคำถามเหล่านี้ทีละคำถามเพื่อทำความเข้าใจความหมายของ “บทเรียน” มากยิ่งขึ้น


๑. เหตุการณ์ที่ยากลำบากที่สุดในชีวิตของคุณคืออะไร คุณผ่านเหตุการณ์นั้นมาได้อย่างไร

๒. บทเรียนที่คุณได้รับจากเหตุการณ์นั้นคืออะไร

๓. บทเรียนที่คุณได้รับ ส่งผลต่อความคิด ความเชื่อ หรือการกระทำของคุณในปัจจุบันอย่างไร


เมื่อผู้อ่านได้พิจารณาและตอบข้อคำถามทั้งสามข้อข้างต้นอย่างถี่ถ้วนแล้ว ก็จะทราบเองว่าบทเรียนในอดีตที่ผ่านมามีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตมากแค่ไหน ยิ่งเป็นเหตุการณ์ที่ร้ายแรงหรือสำคัญมากเท่าใด บทเรียนนั้นก็จะยิ่งย้ำเตือนตัวเรามากเท่านั้น




ยกตัวอย่าง บุคคลที่รอดชีวิตจากอุบัติเหตุได้เพราะสวมหมวกนิรภัย ก็จะเคร่งครัดในการสวมหมวกนิรภัยมากขึ้น ครอบครัวที่เคยเป็นหนี้สินล้นพ้นตัว ก็จะระมัดระวังในการใช้จ่ายมากกว่าครอบครัวปกติ หรือ บางคนประสบความสำเร็จทั้งการเรียนและการทำงาน เพราะจบจากสถาบันการศึกษาแห่งหนึ่ง เขาก็จึงพยายามให้ลูกหลานได้เรียนต่อในสถานศึกษาแห่งนั้น เป็นต้น


สำหรับครั้งหน้าจะมานำเสนอแลกเปลี่ยนเรื่อง "วงจรของบทเรียน" นะครับ


-พีธากร ศรีบุตรวงษ์



โพสต์ล่าสุด

ดูทั้งหมด