ค้นหา
  • พีธากร ศรีบุตรวงษ์

เผยระบบรับมือโควิดระดับจังหวัด กับการจัดทัพที่หลายคนไม่รู้


หากเปรียบเทียบการรับมือโควิด 19 ในระดับจังหวัด เราจะพบว่าบุคลากรทางด้านการแพทย์และสาธารณสุขมีบทบาทสำคัญในทุกมิติ ตั้งแต่การดำเนินงานเชิงรุก ลงพื้นที่ให้ความรู้ชาวบ้าน ค้นหากลุ่มเสี่ยง ไปจนกระทั่งถึงการดูแลกักกันกลุ่มเสี่ยง และบำบัดรักษาผู้ป่วย ซึ่งหากพิจารณาในเชิงระบบจะพบว่าทุกบทบาทหน้าที่มีความเชื่อมโยงกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เปรียบได้กับทีมฟุตบอลทีมหนึ่งที่ต้องมีตั้งแต่กองหน้า กองกลาง กองหลัง ผู้รักษาประตู ผู้จัดการทีม และบอร์ดบริหาร ซึ่งใครเป็นใครในฟุตบอลแมทช์นี้มาดูกันครับ


1. กองหน้า (Striker)

คงเป็นใครไม่ได้นอกจาก “หมออนามัย” หรือ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) เพราะถือเป็นผู้ที่เสียสละอย่างมาก ต้องตากทั้งแดดทั้งลมท่ามกลางอากาศอันร้อนฉ่าของเมืองไทยเพื่อเดินทางไปให้ถึงทุกบ้าน ทุกชุมชน ไปให้ความรู้ที่ถูกต้องแก่ชาวบ้านในการป้องกันโควิด 19 นอกจากเคาะประตูบ้านแล้ว หากมีงานศพ งานแต่ง งานประชุม ตลาดนัด ตลาดชุมชน ก็ต้องลงพื้นที่ไปจัด Social distancing ไปวัดไข้วัดอุณหภูมิคนมาร่วมงาน นอกจากนี้ รพ.สต. ยังต้องทำหน้าที่ตรวจรักษาคนไข้มากขึ้น รวมถึงต้องจัดส่งยาให้แก่ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่อาการคงที่ถึงบ้านเพื่อลดความแออัดให้โรงพยาบาลชุมชนและโรงพยาบาลจังหวัดเกิด Social distancing อีกด้วย


2. ปีกซ้ายและปีกขวา (Left & Right Wing)

คือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ซึ่งทำหน้าที่สนับสนุนการทำงานของ รพ.สต. ในระดับพื้นที่ให้เกิดประสิทธิภาพ เพราะ อสม. รู้จักทุกบ้าน รู้จักทุกคน รู้ว่าใครคือกลุ่มเปราะบางที่ต้องดูแล รู้ว่าใครคือกลุ่มเสี่ยง รู้ว่าใครเข้าออกพื้นที่ อสม. จึงทำหน้าที่ทั้งการเฝ้าระวัง การส่งต่อข้อมูลจากครัวเรือน หรือชุมชน ถึง รพ.สต. นอกจากนี้ อสม. ในบางพื้นที่ยังมีบทบาทสำคัญในการจัดส่งยาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นให้แก่ผู้ป่วยในชุมชนอีกด้วย สรุปง่ายๆ หาก รพ.สต. ขาด อสม. ก็ไม่มีใครโยนบอลหรือช่วยส่งบอลให้ รพ.สต. ยิงประตู


3. กองกลาง (Midfielder)

คือ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ (สสอ.) แม้จะแสดงบทบาทให้สาธารณชนเห็นไม่มากนัก แต่ สสอ. กลับเป็นมีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นจุดเชื่อมต่อทุกสิ่งระหว่างหน่วยงานระดับจังหวัด และหน่วยงานในระดับพื้นที่ กล่าวคือ ทุกข้อสั่งการจากจังหวัด จะผ่านมาที่ สสอ. ก่อนที่จะแจกจ่ายภารกิจไปยังหน่วยงานในระดับพื้นที่ทั้ง รพ.สต. และ โรงพยาบาลชุมชน ขณะเดียวกัน สสอ. ก็ต้องทำหน้าที่ในการรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องทุกมิติจากทุกหน่วยงานในพื้นที่กลับไปยังหน่วยงานระดับจังหวัดเพื่อใช้ในการวางแผนและแก้ไขปัญหาต่อไป สสอ. จึงเปรียบได้กับกองกลาง ที่ทำหน้าที่ทั้งจ่ายบอลไปข้างหน้า และในบางจังหวะก็ต้องส่งบอลกลับมาแดนหลังเพื่อตั้งบอลขึ้นไปใหม่อีกที


4. กองหลัง (Defender)

คือ ศูนย์กักกันในท้องถิ่น (Local Quarantine) ในศูนย์แห่งนี้จะมีกลุ่มเสี่ยงที่ต้องกักตัว 14 วันมาอยู่รวมกันเพื่อเฝ้าระวังว่าจะมีใครที่นำเชื้อติดตัวมาหรือไม่ ในศูนย์แห่งนี้จะมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุขรวมถึงเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง และทหาร ดูแลตลอด 24 ชั่วโมง มีอาหาร น้ำ ขนมและของว่างให้บริการครบ 3 มื้อ บางพื้นที่มี Wifi Internet ให้ใช้ฟรี บางแห่งก็ใจดี หากใครเบื่ออาหารของศูนย์ฯ ก็อนุญาตให้สั่งอาหารจากภายนอกผ่าน application ให้มาส่งได้เช่นกัน สำหรับความสะดวกสบายนั้น ก็แล้วแต่พื้นที่แล้วแต่จังหวัด แล้วแต่ความคาดหวังของแต่ละคนที่แตกต่างกันไป แต่ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันไม่ให้บุคคลภายนอกที่มาจากพื้นที่เสี่ยงนำเชื้อเข้ามาแพร่ระบาดสู่ประชาชนในจังหวัดนั้นๆ จึงกล่าวได้ว่าศูนย์กักกันในท้องถิ่น รวมถึงด่านคัดกรองคนเข้าพื้นที่ ถือเป็นกองหลังที่มีความสำคัญ เพราะคอยป้องกันไม่ให้โควิดเข้ามายิงประตู



5. ผู้รักษาประตู (Goalkeeper)

พ้นจากกองหลังมาแล้ว ด่านสุดท้ายที่จะรักษาชีวิตผู้คนก็คือโรงพยาบาลนั่นเอง ในที่นี้หมายรวมถึงโรงพยาบาลทั้งในระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และโรงพยาบาลที่ไม่ได้สังกัดกระทรวงสาธารณสุขด้วย โรงพยาบาลมีภาระหน้าที่อันหนักอึ้งตั้งแต่การคัดกรองผู้ป่วยว่าเสี่ยงหรือไม่เสี่ยง ว่าติดหรือไม่ติด ซึ่งบางแห่งมีผู้มาเข้ารับการคัดกรองเป็นตัวเลขถึงสามหลักหรือสี่หลักต่อวัน นั่นจึงทำให้เจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลต้องทำงานกันหามรุ่งหามค่ำ และเมื่อมีผู้ป่วยที่ยืนยันแล้วก็ต้องรักษาอย่างสุดความสามารถ แบกความคาดหวังทั้งของผู้ป่วยและญาติที่อยากให้ตนเองและคนที่รักหายจากโรคนี้ แต่กระนั้น ด้วยเพราะปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายประการ บางกรณีผู้ป่วยอาการไม่หนักมาก ไม่มีโรคประจำตัว ไม่มีโรคแทรกซ้อน ผู้รักษาประตูคนนี้ก็รับลูกเตะได้อย่างสบาย แต่บางกรณีที่คู่ต่อสู้ยิงบอลมาหนักเอาการหรือยิงเล่นทางจนผู้รักษาประตูรับไม่ได้ ก็จำต้องปล่อยให้บอลเข้าประตูไป และสิ่งที่ต้องทำต่อไปคือลืมความเสียใจ และลุกขึ้นมารับลูกบอลที่คู่ต่อสู้จะยิงมาใหม่อีกครั้ง


6. ผู้จัดการทีม (Manager)

คือ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) กล่าวคือ แม้จะไม่ได้ลงไปเตะเอง แต่ผู้จัดการทีมก็มีความสำคัญในการอ่านเกม แล้วจัดระบบทุกอย่าง วางตำแหน่งผู้เล่น วางแผนว่าผู้เล่นคนใดต้องเล่นแบบไหน และทำอย่างไรเพื่อให้ชนะการแข่งขันครั้งนี้ ซึ่งสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกำลังทำบทบาทนี้อยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการวางแผน วิเคราะห์ข้อมูล แจกจ่ายงาน แก้ไขปัญหาในภาพรวม และชี้แนะแนวทางแก้ไขปัญหาในระดับพื้นที่ นอกจากการจัดการทุกสิ่งทุกอย่างแล้ว สสจ. ยังทำหน้าที่เป็น Hub ในการระดมและกระจายทรัพยากร วัสดุ และเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ไปยังหน่วยงานในระดับพื้นที่ และคอยอุดช่องโหว่ที่เกิดขึ้น เช่น ส่งบุคลากรไปเสริมทัพจุดคัดกรองคนเข้าจังหวัด ส่งบุคลากรไปเข้าเวรศูนย์กักกัน เป็นต้น จึงนับได้ว่า สสจ. เป็นผู้จัดการทีมอย่างสมบูรณ์ และในบางครั้งเมื่อนักเตะไม่พอ ก็แปลงกายเป็นนักเตะในม้านั่งสำรองได้เช่นกัน



7. กรรมการบริหาร (Board committee)

คณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด และศูนย์ปฏิบัติการควบคุมโรคจังหวัด ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน ในที่นี้ก็ไม่ต่างอะไรกับ Board บริหารสโมสร ที่มีอำนาจในการชี้ทิศทางการดำเนินงาน และออกกฎข้อบังคับที่จำเป็นเพื่อให้การดำเนินงานเกิดประสิทธิผลดังที่ต้องการ หากขาดกรรมการบริหารก็เหมือนขาดคนที่ทำหน้าที่ตัดสินใจในเรื่องสำคัญต่างๆ เช่น จะปิดหรือเปิดร้านได้เมื่อไหร่ ใครบ้างจะต้องถูกกักตัว เป็นต้น ที่กล่าวถึงข้างต้น เป็นเพียงส่วนหนึ่งในระบบการจัดการทีมรับมือโควิด19 ของภาคส่วนการแพทย์และสาธารณสุขเท่านั้น ทั้งนี้ยังมีหน่วยงานและภาคส่วนอื่นๆ อีกจำนวนมากที่มีบทบาทสำคัญในแผนการเล่นครั้งนี้ ซึ่งเราขอชื่นชม ให้กำลังใจ และขอบคุณทุกท่านที่ได้เสียสละเพื่อเราทุกคนครับ



ภาพประกอบจาก

https://pantip.com/topic/39741479/desktop

https://www.udru.ac.th/website/index.php/featured-articles/17-udru-news/around-udru/324-udru-news-may-01-2020-a.html

http://thainews.prd.go.th/th/news/detail/TCATG200330161733293

Facebook : Sawphuthai Nasakonnakhon

ดู 3,363 ครั้ง

©2019 by วิทยากรกระบวนทัศน์. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now